Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer
Menu

Η ΔΕΞΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΜΙΣΟΥ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ

Η δεξίωση του κινηματογράφου στην Ελλάδα του πρώτου μισού του 20ού αιώνα (1895-1949): η πορεία του κινηματογράφου από μέσο καταγραφής σε αφηγηματική τέχνη στο πλαίσιο της πρόσληψης του μοντερνισμού

(ΕΛΙΔΕΚ, 3η Προκήρυξη Ερευνητικών Έργων για την Ενίσχυση Μελών ΔΕΠ και Ερευνητών/τριών. Θεματική Α7: Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Τέχνες)

Επιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος: Ευριπίδης Γαραντούδης

Μέλη της ερευνητικής ομάδας:

Γιάννης Λεοντάρης
Παναγιώτης Δενδραμής
Νάντια Φραγκούλη
Δήμητρα Ραζάκη
Μαρία Διαμαντοπούλου
Μάρκος Ηλιάδης-Μπλανογιάννης
Στυλιανή Παπακωνσταντίνου
Αδαμαντία Μαυρογιάννη
Ιουλία Μέρκηγκα

Διάρκεια του προγράμματος: 2 Ιουλίου 2025 - 1η Ιουνίου 2028 (35 μήνες).

Περιγραφή του προγράμματος:

Το ερευνητικό πρόγραμμα «Η δεξίωση του κινηματογράφου στην Ελλάδα του πρώτου μισού του 20ού αιώνα (1895-1949): η πορεία του κινηματογράφου από μέσο καταγραφής σε αφηγηματική τέχνη στο πλαίσιο της πρόσληψης του μοντερνισμού» αποσκοπεί στη δημιουργία μιας σχολιασμένης βιβλιογραφικής καταγραφής, με τη μορφή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων. Στην καταγραφή θα αποδελτιωθεί και θα σχολιαστεί το αθησαύριστο, στο μεγαλύτερο μέρος του, υλικό των πρωτότυπων και μεταφρασμένων κειμένων για τον κινηματογράφο τα οποία δημοσιεύτηκαν στον ελληνόγλωσσο τύπο της περιόδου από την εμφάνιση του κινηματογράφου μέχρι το τέλος του Εμφυλίου. Το υλικό που θα συγκεντρωθεί και θα σχολιάζεται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων θα συμπληρώσει την ιστορία της δεξίωσης του κινηματογράφου στην Ελλάδα και θα συμβάλει στην τεκμηρίωση και συγγραφή μελετών με θέμα τον διαμεσικό διάλογο της ελληνικής λογοτεχνίας με τον κινηματογράφο, αλλά και θα φωτίσει με γόνιμο τρόπο ευρύτερα ζητήματα που αφορούν τα μείζονα ιδεολογικά και αισθητικά διακυβεύματα της περιόδου τα οποία σχετίζονται άμεσα με την ελληνική πρόσληψη του μοντερνισμού. Παράλληλα, η διακαλλιτεχνική και αισθητική ζύμωση που αποτυπώνεται στα συγκεκριμένα κείμενα πρόκειται να φωτίσει μια ελάχιστα μέχρι στιγμής μελετημένη πλευρά για την εξέλιξη των μορφών της νεοελληνικής λογοτεχνίας και στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Μια έμπειρη ερευνητική ομάδα, στελεχωμένη με διεπιστημονικό προσανατολισμό και με γνώμονα τη συνάφεια της ειδικότητας των ερευνητών με το αντικείμενο της έρευνας, διασφαλίζει την ποιοτική και σε βάθος αποδελτίωση του υλικού. Η έρευνα θα συνεισφέρει σημαντικά στους τομείς των κινηματογραφικών σπουδών, της μελέτης της λογοτεχνίας και της πολιτισμικής κίνησης στην Ελλάδα του πρώτου μισού του 20ού αιώνα.

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πρώτη διάλεξη
Το ερευνητικό πρόγραμμα «Η δεξίωση του κινηματογράφου στην Ελλάδα του πρώτου μισού του 20ού αιώνα (1895-1949): η πορεία του κινηματογράφου από μέσο καταγραφής σε αφηγηματική τέχνη στο πλαίσιο της πρόσληψης του μοντερνισμού» (Επιστημονικός υπεύθυνος: Ευριπίδης Γαραντούδης, ΕΛΙΔΕΚ, 3η Προκήρυξη Ερευνητικών Έργων για την Ενίσχυση Μελών ΔΕΠ και Ερευνητών/τριών, Θεματική Α7: Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Τέχνες) διοργάνωσε στο πλαίσιο του κύκλου διαλέξεων των μελών της ερευνητικής ομάδας και ειδικών επιστημόνων, όπως επίσης και του κύκλου διαλέξεων του Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ διάλεξη του Καθηγητή Σκηνοθεσίας Θεάτρου και Κινηματογράφου του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Γιάννη Λεοντάρη, Ακαδημαϊκού συμβούλου του προγράμματος, με θέμα:

«Πρωτογενής έρευνα και κινηματογραφική κριτική».

Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 9 Ιουνίου, στις 19.00, στο κτήριο της Φιλοσοφικής Σχολής, 
στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου,  στην αίθουσα 209.

Περίληψη διάλεξης
Mπαίνοντας κανείς στη διαδικασία πρωτογενούς έρευνας, αναζητώντας ίχνη και τεκμήρια της δεξίωσης του κινηματογράφου στην Ελλάδα του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, προφανώς αξιολογεί ως πολυτιμότερη πηγή κάθε κείμενο που μπορεί να κατατάξει στο είδος της κινηματογραφικής κριτικής. Γιατί όμως η κριτική κινηματογράφου αντιμετωπίζεται προνομιακά από τον ερευνητή σε σχέση με τις άλλες κατηγορίες δημοσιεύσεων; Τι ακριβώς είναι αυτό που της προσδίδει αυξημένο κύρος; Ποια τα χαρακτηριστικά και οι στόχοι της; Πρόκειται άραγε για ένα αυστηρά οριοθετημένο είδος ή σε κάθε περίοδο είναι αναγκαίος ο επαναπροσδιορισμός της; Αυτά είναι τα κεντρικά ερωτήματα της παρούσας διάλεξης.

Βιβλιογραφία διάλεξης

Μπορείτε να ακούσετε εδώ τη διάλεξη και τη συζήτηση που ακολούθησε.

 

Δεύτερη διάλεξη

«Σύρος. Ένας αιώνας σινεμά»

Λήψη υλικού: Γιάννης Λεοντάρης

1. Δευτέρα 17 Αυγούστου: Συνέντευξη του Νίκου Αλμπανόπουλου στον Γιάννη Λεοντάρη. Τόπος: κεντρικό καφενείο της Ερμούπολης. Διάρκεια: 20 λεπτά.

Μπορείτε να ακούσετε τη συνέντευξη εδώ.
Φωτογραφία  από τη συνέντευξη.

2. Κυριακή 23 Αυγούστου: Εκδήλωση στο Ιστορικό Μουσείο Ερμούπολης με θέμα: «Σύρος: ένας αιώνας σινεμά». Ομιλητές: Γιάννης Λεοντάρης, Νίκος Αλμπανόπουλος. Προβολή της ταινίας ντοκιμαντέρ του Αντώνη Αλμπανόπουλου: «Διακοπές στην όμορφη Σύρο» (35mm. Technicolor – 1963). Διάρκεια ηχητικού υλικού: 59 λεπτά.

Το ηχητικό αρχείο της εκδήλωσης.

Βιογραφικό σημείωμα Νίκου Αλμπανόπουλου
Ο Νίκος Αλμπανόπουλος [1965-], γεννήθηκε στην Ερμούπολη Σύρου. Έχει πτυχία Χημείας (1989) και Φιλοσοφίας (2002) από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη διαχείριση αποβλήτων στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (MSc, 2022) με διπλωματική εργασία τη ρύπανση του περιβάλλοντος στην πρώην Σοβιετική Ένωση. Είχε εκδοτική δραστηριότητα στα Ιωάννινα (μηνιαία "Εφημερίδα για την Ήπειρο", δεκαπενθήμερο περιοδικό "Μικρόπολις") ενώ είχε διατελέσει διευθυντής στη μεγαλύτερη ημερήσια εφημερίδα της πόλης, "Ηπειρωτικός Αγών" (1998-2000). Έχει βραβευτεί με το βραβείο ελληνοτουρκικής φιλίας "Αμπντί Ιπεκτσί" (1998) για την αρθρογραφία του υπέρ της διάσωσης του ισλαμικού τεμένους στην πλατεία Καλούτσιανης των Ιωαννίνων. Έργο που υλοποίησε τελικά το υπουργείο Πολιτισμού. Στο υπουργείο Εξωτερικών διετέλεσε διευθυντής του αναπληρωτή υπουργού Νίκου Ξυδάκη (2015-2016). Παρέμεινε αποσπασμένος στη Βουλή των Ελλήνων για δύο κοινοβουλευτικές περιόδους (2016-2023). Το 2022 κυκλοφόρησε το βιβλίο του "Και θα συναντηθούμε στον παράδεισο" με αφηγήσεις ζωής 30 μεγάλων σε ηλικία ανθρώπων της Σύρου.