Η ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΟΝ ΣΕΦΕΡΗ
Μεταδιδακτορική έρευνα: «Η μοντερνιστική εικόνα στο έργο του Γιώργου Σεφέρη: Σκίτσα, ποιήματα, δοκίμια»
Επιβλέπων: Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας Ευριπίδης Γαραντούδης
Είναι γνωστή η σημασία της συμβολής του Γιώργου Σεφέρη στην πρόσληψη και καθιέρωση του μοντερνισμού στην ελληνική ποίηση, η οποία αφορά όχι μόνο το ποιητικό και το μεταφραστικό, αλλά και το δοκιμιακό του έργο. Η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στην εξέταση και ανάλυση της μοντερνιστικής αισθητικής για την εικόνα στο δοκιμιακό και το ποιητικό έργο του Σεφέρη με τα εργαλεία των διαμεσικών και διακαλλιτεχνικών σπουδών, και με κύριο πρωτογενές υλικό τα ευρισκόμενα στο Αρχείο Σεφέρη σκίτσα του ποιητή. Ο κομβικός ρόλος της εικόνας στην αισθητική του μοντερνισμού μεταφέρεται ποικιλοτρόπως στη μοντερνιστική ποίηση και αποκτά ρυθμιστικό ρόλο στην αποκρυστάλλωση της λογοτεχνικής μορφής. Από τον ιμαζισμό και τη συγκεκριμένη ποίηση, στις πυκνές ποιητικές εικόνες της ποίησης του υψηλού μοντερνισμού που διακρίνονται, σύμφωνα με την «Εισαγωγή» του Σεφέρη για την ποίηση του T. S. Eliot, από εξαιρετική «καθαρότητα στις λεπτομέρειες», και από την εκφραστική δυναμική της ποιητικής εικόνας, μέχρι τη δυναμική του κειμένου ως εικόνας στην τυπωμένη σελίδα, η ποίηση του μοντερνισμού διαλέγεται έντονα με τον κόσμο ως εικόνα –καταλυτική εδώ η επίδραση των τεχνολογικών κατακτήσεων της φωτογραφίας και του κινηματογράφου–, και με τη διασάλευση της ρεαλιστικής απεικόνισης της πραγματικότητας, η οποία πραγματώνεται παραδειγματικά στις εικαστικές πρωτοπορίες της περιόδου.
Στην παρούσα έρευνα μελετώνται πρωτίστως τα σκίτσα από το Αρχείο Σεφέρη που βρίσκεται στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, με μεθοδολογικά εργαλεία από τον χώρο των διακαλλιτεχνικών μελετών, και, ευρύτερα, από τη συγκριτική γραμματολογία. Κεντρική θέση έχουν μελέτες που εξετάζουν την πολυεπίπεδη επαφή της ποίησης του μοντερνισμού με την εικόνα (οπτικά/εικαστικά στοιχεία ποιητικής, μικτές μορφές όπως το καλλιγράφημα, μέριμνα των δημιουργών για την εικόνα της τυπογραφικής αποτύπωσης του κειμένου), πλάι σε μελέτες για το ίδιο το σεφερικό έργο, με στόχο να χαρτογραφηθεί η λειτουργία της οπτικής και της εικαστικής ποιητικής στη σεφερική θεωρία και πράξη.
Νάντια Φραγκούλη
Περισσότερες πληροφορίες για την πορεία της έρευνας, βλ. εδώ.